Эски мухолифатнинг лидерлари, фақат Тоғли Бадахшонда қолганди. Маметбокир Маметбокиров-
Президент Эмомали Рахмонов: Тоғли Бадахшон зиддиятлари ўтган асрнинг 90 йилларига бориб тақалади. 1990 йил Тожикистонда юз берган фуқоролик урушида, Тоғли Бадахшонликлар мухолифатни қўллаб қувватлаган. Бу орада собиқ совхоз директори Э. Рахмон.. хокимият тепасига келди. Ва у деганди: Келинглар хозир, шу ерда келишув йўлини қилайлик. Ҳамма келишмовчиликлар, манашу уч йилдирки, фақат мансаб бўлаябди. Эмомали келишмовчиликларни барча тарафларига, хукумат йўл очиб беришини айтиб; келишувга эришди. Кейин эса, ўзини рақибларини секин аста таъқиб қила бошлади. 2015 йилга келиб, эски мухолифатнинг лидерлари, фақат Тоғли Бадахшон автоном вилоятида қолди.
Тоғли Бадахшон
автоном вилояти, Памир тоғларида жойлашган алохида минтақа. Пойтахтдан у ерга
бориш қийин, айниқса қишда. Бу ердаги тили ва дини, Тожикистоннинг бошқа
худудларидан фарқ қилади. Баланддан, пастда жойлашган помирликлар яшайдиган
Рушон аҳоли пункти кўринади. Ва Вулд дарёсининг нариги томонида Афғонистон. Бу
дарё Тожикистон ва Афғонистонни ажратиб туради.
Маметбокир Маметбокиров- Тоғли Бадахшоннинг норасмий
лидерларидан. У дейди: Мен 30 йилдан бери, хукуматнинг босими остидаман. Нима
учунлигини билмайман. Баълки, адолатучун курашганим учундир. Мен хақиқатни
гапираман ва халқимни химоя қиламан. Маматбокиров 90-йилларда, дала командони бўлган.
Келишувдан кейин, Тожикистон қуролли кучлар сафига кирган. Харбий унвони полковник.
ш/у ҳам хукумат мени ёқтирмайди. Улар ёш болаларимизни яксон қилишмоқда, тахқир
қилишябди, қамоққа олишябди. 30 йилдан бери, тинчлик йўқ бизга. Расмий Душанбе
эса Маметбокиров, жиноий грухлар билан алоқаси борлигини айтиб келади. Кўпгина
Тоғли Бадахшонлик фаоллар айнан шундай айблов билан таъқиб қилинади. Саймўмин Ятихов
мдх бошлиғи: Хукумат органлари ишидан миннатдор бўлмаслиги сабабидан, Тоғли
Бадахшонда айниқса Хорогда, уюшган жиноий грухлар, қонун бузилишлар, наркотрафик,
ва ноқонуний қурол айланмаси, ўсиб бормоқда. Манашу оператив вазият ва жинояти
юқорилиги, жойлардаги уюшган жиноий грухлар фаоллиги сабабли, миллат йўлбошчиси
мухтарам Эмомали Р. Куч ишлатар тизимлари олдига аниқ вазифаларни қўйди.
Мухолифат Тоғли Бадахшондаги вазият: Рахмоновнинг
хокимиятни ўғлига топшириш режасининг бир қисми эканлигини даъво қилади. Улар:
Тоғли Бадахшон мухолифатдан тозланмаган ягона мухит. Рахмонов хукуматни ўғлига топшириш
учун худудни хавфсиз қилмоқчи. ш/у у, вилоятни норозилардан, норасмий
лидерлардан ва исёнчилардан тозаламоқчи.
Куч ишлатар тизимларнинг ишлари, автономияда вазиятни таранглаштирди. 2021-йилда
ўтказилган
махсус амалиётда, махаллий аҳоли вакили
ўлдирилган ва Бадахшонликлар намойишга чиққан эди. Хукумат айбдорларни
жазолашга ваъда берли; аммо бунинг ўрнига таъқиб кучайтирилди. 2022 16-май
куни, Бадахшонликлар яна намойишга чиқди. Намойишни бостириш учун, расмий
Душанбе куч қўллади. Ўша куни Рахмонов, коллектив хавфсизлик шартномаси ташкилоти
доирасида Владимир Путин билан учрашди. Расмий хабарларга кўра, президентлар Тоғли
Бадахшондаги вазиятни мухокама қилишмаган. Коллектив хавфсизлик ташкилоти,
намойишлар пайтида, “терроризмга қарши кураш” номи остида, президентларга ёрдам
бериш тажрибасига эга.
Орадан бир кун ўтиб расмий Душанбе: Тоғли Бадахшонда гўёки, “терроризмга қарши” амалиёт бошлаганини маълум қилди. Яна мухолиф аъзоси гапиради: Бу
амалиёт фквраль ойида режаланган. Аммо Россиянинг Украинага бостириб кириши, режани бир неча ойга кечиктирди. Тоғли Бадахшонда хозир нима бўлаётганини билиш имконсиз, чунки хукумат алоқани чеклаб қўйган. Оммавий ахборот воситаларига бу воқеъ хақида ёзмаслик қаттиқ тавсия қилинган. Ишини давом эттираётган журналистларга эса, фуқоролик кийимидаги шахслар хужум қилмоқда, бири сўзлайди: Ойналари қорайтирилган ва давлат рақами бўлмаган оқ рангли Камрей исмли машина йўлимизни тўсди. Машинадан бир одам тушди ва мобил телефонларимизни тортиб олди. Биз машинадан чиқишга харакат қилганимизда, улар бизни машиналарга сиқиб, камераларимизни олиб қўйишди. Улардан ўзларини таништиришни сўрадик, аммо бефойда. Биз журналистлар эканлигимизни айтганимизда, сизларни ким эканлигингизни биламиз-дейишди. Машинага ўтиришди, кетишди.Хозир вилоятлардан олинаётган маълумотларни текшириш
деярли имконсиз. Ўлганлар ва яраланганлар, махаллий фуқороларга қийноқлар
қўлланганлиги хақида маълумотлар бор. Хукумат намойишчиларнинг барча иштирокчилардан;
хукумат куч ишлатар ходимларга таслим бўлишни талаб қилмоқда.
“Yakshanba kuni soat 17:30da Xorugʻ shahrida jinoiy
guruhlar oʻrtasidagi ichki toʻqnashuvlar natijasida Mamadbokir Mamadbokirov
halok boʻldi”, — deya xabar beradi IIV GBAO boʻyicha.
Ma`lum qilinishicha, mazkur holat yuzasidan viloyat
prokuraturasi tomonidan dastlabki tergov harakatlari boshlangan.
Bu maʼlumotni Ozodi radiosiga Xorugʻdagi kamida uchta
mustaqil manba tasdiqlagan. Ularning soʻzlariga koʻra, GBAOning norasmiy
rahbari Barxorogʻdagi uyidan uncha uzoq boʻlmagan joyda, Xorogʻliklar
“Qassobxona” nomi bilan maʼlum boʻlgan mahallada oʻldirilgan.
Bir xabarga ko‘ra, Xorug‘lik yana bir fuqaro
jarohatlangan. Hozircha bu fakt boʻyicha qoʻshimcha tafsilotlar yoʻq.
Комментарии
Отправить комментарий