Мадиназап16.Ромазон-бирликка урғу. Т.Газынинг: “Миллат қурилиши” бўлиниш бўлди

 Ассалому аълайкум. Ромазонда хар мусулмоннинг қалби шавқдан “кўк”ларгача етади. Мана шу зайлда у Ислом рухи ва улуғ ва хақ дин аҳлларининг, шу ой ва шу дамда, ер куррасининг барча жойида; бир хил ибодатда қоюмлигида, унинг қалбида бирлик хисси ва муваффақиятлар “калити” бирликда эканлигини тушиниб етади. Хўш унда нега биз мусулмонлар бўлиндик? Ким ва қандай сабаб бизни бўлиб юборди? Мана шу масалани жуда аниқ ва пухта очиб берган башқир тахлилчи Тимур Газынинг “..нацеистроительство” сухбатида тингладим. Сизлар ўзинглар, унинг сўзини тўла тингласанглар, кўп нарса ютасизлар.

Мен ўзим эса унинг баъзи фикрларини очаман. У деди: ”..территория-худуд назаридан келиб чиққан холдда, 1-жахон уришидан кейин 1912йилга келибгина Николай-1 томонидан “рус миллати”қурилиши бошланди. Бу миллат хар хил славян тўдалари, угрофин, турк тўплами, қандайдир ирқ ва “цех”дагилар бирлштирилишда юзага келтирилди. Албатта мана шу бирлашув; тўлқин ва ривожланиш берди .Ва Александр-3 бошқарувида рус миллати тўла қалпга келтирилганда; Россия салтанати мустақил куч сифатида, кескин кўтарилишни бошлади. Бунгача у бошқа давлатлар томонидан назоратда эди. Аввал Ўрдага, сўнг инлиз ва хар хил европаликлар бўйин сунарди. Лекин кўтарилиши билан, улар бошқалар томонидан яна “эзил”ди. !-территорияси қисқарди, дин талофати юз берди. Шундай қилиб аввалги соф рус миллати тугади. Албатта ўрис “этнос”-таг туги сифатида қолди. Уни ирқ, ўзаги дейсизми ,ана шу қолди. Аммо ўрис миллати тугади. Кейин хосил қилинган “совет”миллати, аввалги 17 йилгача бўлган, рус миллати билан тенглаша олмайди. Чунки булар энди, аввалгиларнинг-тасвири! Чунки олдинги тозалик, технология ва аввалги тушунча қолмаганди. Тасвирнинг ўзи эса-бу ёмонлик учун қилинган нарса бўлиб чиқди. Бу нарса хар қандай миллатдан бирор нарса олиб қўйилса; мисол, худуди ё дини, ё маданиятини, бундай холатда миллат 1-разряддан, 2-разрядга тушиб қолади. Яна бир компанент олинса, унда энди 2-дан, 3-га пастлайди. А, энди 4-миллат ўзи йўқ. Энди у миллат эмас, билмайсан у нима?! У қандайдир “Мая индейс”лари каби, бир нималарни эсида сақлаётган-тўда бўлиб олади. Кўп бахсга олиб келган татарлар, худди мана шундай ёмон нийятдаги хуруждан, пайдо қилинди. Билингларки; туркийлар миллат бўлмаган, улар хар миллат бирлашмаси эдилар. Бу ўзгача структура эдики; бу яхлитланган, аммо уларда қавм, ирқ, уруғлар, давлатлар, ўлкалар фармациясида бўлинувидаги ва хакозо халқ эди. Шундай бўлсада –бу бирликдаги худуд эди. Бу улуғлик; тил, маданият, дин ва шу каби давлат қуриш тажрибаси бирлигида вужудга келганди. Албатта қачонки йирик турк салтанати йўқ қилинганда; бу Ўрда, бу Московья-сўнг буни “эпчил”ликда Тартария деб аташиб олишади. Мана шундан туркий насл ёмон нийятда йўқ қилиш бошланди. Шундай йўл биланки; уларни хар хил миллатга бўлиш орқали. Мана асосий гап нимада!? Сизлар фарқни сезинглар!  Қачонки улар ўрисларни пайдо қилишганда бирлаштиришувди.Бунда улар бирлашма яратишувди. Лекин қачонки бир яхлит бирлашмани; улар татар, башқир, ўзбек, қирғиз ва хоказо миллатларга-якка-якка қилиб, майдалашганда, бу холда, албатта акс натижа хосилини кўрамиз; Аввалгисида кўтарилиш, сўнги майдалашишда-пастлашув бўлди. Шу билан иш тугади. Кимки миллат учун бошқир, татар, қозоқ-дея, “томоқ қирса” -худди мана шулар, ўша сизлар “ёмон кўраётган”ўрислар арқонида юрганлардир. Сизлар ўша Александр, Николайлар йўлини олға сураябсиз. Мана сиз нимага харакат қилаябсизар. қай бири бошқир татардан яхши, ё қирғиз ўзбекдан яхши ва аксинча-деса; айтинг: сизлар қачонлардир бизларни бўлиб ташлаганлар, иштиёғида юрибсизлар-ку!? Биз келажак тўғрисида гапиришимиз керак. Биз улуғ бирлашиш тўғрисида гапирмоғимиз керак! Биз юқорига ўсишга тиришишимиз керак. Биз олға қараб юришимиз керак. А, сизлар бўлса; бизни орқага тортаябсизлар. Уришаябсизлар, бўлинаябсизлар. Биз қачонлардир улуғ бўлганмиз. Бизларни енгишди, майдалашди. Сўнг бизларга ёлғон шухратни тақдим қилишди. Улар ёмон ниёятилилар эдилар.  Халқ эса билмаябди, судралинаябди. Шунинг учун халқга, ўзингизни наслингизга бирор нарса дейишдан олдин; қирқ бора ўйланинглар. Шуни айтаманки; мен “парктуркист”эмасман. Ва бу нарса “парктурксизм”эмас. 2-дан бошқа томондан; ёмони ”криптовласт”-сирли бошқарув борлигини унитмайлик. Мана шу туркийларни бўлинганини; жўхидларнинг Хазар фактори томонидан кўриш керак. Бу “криптохазар”дир, билинглар!”-деди Т.Газы. Ишларига омад.

Биз уқиб,  ўйланиб;оддий бир соғинчни эслатамиз; "Қанисан Осмон халифалиги, ва хеч бўлмаганда Туркистоним?!"-дея. Аммо бир фикр; Қозоқ Назарбоевнинг доим "беш туркий қўшнилар бирлашайлик"-дея сўзи бор. Хозир чамам, жуда вақти. Жаноб Мирзиёев биз азамат халқларни бир қилишга "хўп"-дея бош қўйса, Ажойиб ютуқ. Ўта тарихий ишга бош урарди. Инша-Аллоҳ! Биссавоб. 04.06.18й.